Fransa’da pazar günü kepenk açılır mı?

| 15 Aralık 2008 | Pinar Ersoy | 2 yorum

Nicolas Sarkozy, mağazaların pazar günleri açık olmasını serbest hale getirmek istiyor.

Fransa’da çalışanların pazar günü tatil yapma hakkı  1906 yılına dayanan bir yasayla korunuyor. Dolayısıyla birçok mağaza ve süpermarket pazar günleri kapalı. Açık olanlar da karşılığında binlerce euro ceza ödemeyi göze alıyor.

Yani herkes haftalık market alışverişini cumartesi yapıyor, pazar gününü ise dinlenmeye ve gezmeye ayırıyor. Fransa’nın hiperaktif cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy şimdi bu geleneği değiştirmeye hazırlanıyor.

Cumhurbakanlığı seçimlerine aday olduğu günden beri pazar günleri çalışmaya olumlu bakan, hatta bu konuda vaatlerde bulunan Sarkozy, geçen ay yaptığı bir konuşmada “Her ailenin tatil gününde alış veriş yapmaya hakkı var” diyerek milletvekillerini konuyu ele almaya davet etti.

Pazar günleri mağazaların açılmasını ekonomik krizin de çözümü olarak sunan Sarkozy, milletvekillerinden “tabuları yıkarak” düşünmelerini istedi. Konuşmanın üzerinden 10 gün geçmeden, Sarkozy’nin partisi UMP mensubu milletvekili Richard Mallié parlamentoya pazar günleri çalışma konusunda yeni bir yasa tasarısı sundu.

Tasarıya göre nüfusu 1 milyonu geçen metropollerde her türlü mağazanın pazar günleri açılmasına izin verilecek. İlk aşamada Paris, Lyon, Lille ve Marsilya kentlerinde geçerli olacak yasaya göre çalışanlar hiçbir şekilde pazar günü çalışmaya zorlanmayacak.

Pazar günü çalışmamak işten atılma gerekçesi olarak gösterilemeyecek. Pazar günü çalışmayı kabul edenler ise bir günlük ekstra maaşla ödüllendirilecek. Parlamentoda UMP grup başkanı Jean-François Copé’ye göre tasarı aralık sonu veya ocak başı gündeme alınacak.

Milletvekili Richard Mallié, nisan ayındabenzer bir tasarıyı meclise sunduğunda kendi partisinden milletvekilleri dahi destek vermeyeceklerini açıklamıştı. Ancak bu kez hem tasarı daha yumuşak hale geldi hem de Sarkozy reforma tam destek verdi. Dolayısıyla tasarının kabul görme ihtimali ağır basıyor. Tabii bu durum tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Hükümetin tüketimden sorumlu müsteşarı Luc Chatel, Liberation gazetesine verdiği röportajda “Daha çok kazanmak isteyen şirketler, ekstra paraya ihtiyacı olan çalışanlar, haftaiçi alışverişe vakti olmayan aileler yasayı destekliyor” dedi. Chatel yasanın krizin atlatılmasına yardımcı olacağını da “Araştırmalar mağazaların pazar günü açık olduğu ülkelerde tüketimin yüzde 2-3 arttığını gösteriyor. Hatta bazı durumlarda pazar günleri cironun yüzde 25′ini temsil ediyor” şeklinde gerekçelendirdi.

Ancak saygın economistlerden Xavier Timbeau “Mağazalar her gün açık olduğunda alış veriş altı yerine yedi güne yayılıyor. Ancak alış veriş miktarı aynı kalıyor” dedi. Sendikalar ise yasanın resmi olarak değilse bile pratikte ekonomik durumu zayıf olan kesimi pazar günleri çalışmaya zorlayacağını hatırlattı. Liberation gazetesi baş yazısında “Bir mağaza müdürünün pazar günü çalışmama seçeneği olacak mı?” eleştirisinde bulundu.

Mevcut yasa yalnızca tütün maddeleri satan dükkanların, gazete bayiilerinin, çiçekçilerin, pastanelerin pazar günleri açık olmasına izin veriyor. Paris’te daha yumuşak bir uygulama var. Pazar günlerinin tatil olması katolik Fransa’da “kiliseye gitme hakkı” olarak da yorumlanıyor.

Yorumlar