Galeries Lafayette pazar günleri açık mı?

| 7 Temmuz 2009 | Pinar Ersoy | 1 yorum

Şimdilik hayır. Fransa’da mağazalar pazar günleri kapalı. Yalnızca turistik alanlardaki bazı mağazalara ve vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayan işletmelere izin veriliyor. Geri kalanlar, illa kepenk açmak istiyorlarsa, ceza ödüyorlar. Ama Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy muradına ererse yakında yalnızca Galeries Lafayette değil, büyük kentlerdeki mağazaların çoğu pazar günleri açık olacak.

Sarkozy göreve geldiği günden beri pazar günleri çalışmaya izin veren yasayı çıkarmaya uğraşıyor. “Paris gibi bir turizm kentinde Lafayette Pazar günleri neden kapalı olsun? Aileler neden alışverişlerini pazar günü yapamasın?” diyor, pazar günü dükkan açılmasının ekonominin büyümesine de katkıda bulunacağını söylüyor. (Ekonomistler o kadar emin değil.)

Sarkozy bu konuyla ilgili halkı ikna etmek için en son geçen hafta, ABD Başkanı Barack Obama ve ailesinin haziran ayındaki Fransa ziyaretini hatırlatarak “Michelle Obama pazar günü alışveriş yapmak isteyince ben neden birilerini arayıp mağazaların açılmasını rica etmek zorunda kalıyorum?” (bkz. video) dedi ve yasayı meclisten geçirmek için tekrar kolları sıvadı. Yasanın dördüncü versiyonu bugün mecliste tartışılıyor.

UMP’li milletvekillerine göre en son aralıkta gündeme gelen yasa iyice yumuşatıldı: “Yasa şu anda yasadışı olarak çalışan işletmelerin durumunu düzenleyecek. Yoksa herkesi pazar günü çalışmaya zorlamak gibi bir niyetimiz yok.” Ama turistik alanlardaki işletmelerin açılmasına izin veren yasa metnindeki muğlaklık bile tartışma yaratmaya yetiyor.

Fransız çalışma yasasına göre Fransa’da 500 turistik bölge (commun) var. Turizm yasasına göre ise 3 bin 500! Pazar günleri çalışmaya izin veren yasa bunlardan hangisinin baz alınacağını söylemiyor. Sadece pazar günü çalışma izni verilecek turistik alanların belediye başkanının teklifi ve valinin onayıyla belirleneceğini ifade ediyor. Dolayısıyla yasanın Fransa’nın genelini kapsar bir hal almasından korkuluyor.

Mevcut durumda 3.4 milyon Fransız pazar günleri düzenli olarak çalışıyor. Yasa onaylanırsa bu kişilerin hayatında çok şey değişmeyecek. Ama yeni işe girenler, pazar günü çalışmaları halinde iki kat maaş alacak.

Yasaya itiraz eden iki grup var: Birinci grup pazar günü çalışma izni çıktığında, maddi durumu zayıf kişilerin ve mağaza yöneticilerinin mecburen  çalışacağını, dolayısıyla yasal olarak değilse bile fiilen haklarının çiğnenmiş olacağını savunuyor. İkinci grrup ise pazar günlerinin “kiliseye gitme” günü olduğunu hatırlatıyor.

Libération gazetesinin (kapak) son anketine göre Fransızlar’ın yüzde 86’sı pazar gününün “aile hayatı için çok önemli” olduğunu söylüyor, yüzde 55′i pazar çalışma yasasına karşı çıkıyor.

Pazar gününün tatil olması geleneği Roma İmparatorluğu’na kadar dayanıyor. İmparator Konstantin 321 yılında Pazar gününu tatil ilan etti. Fransa’da da bu gelenek sanayişleşmeye kadar devam etti. Bu dönemde aşırı çalıştırılan işçilerin ayaklanmasının ardından 1906 yılında çıkarılan bir yasa ile pazar günleri herkes için kesin olarak tatil ilan edildi.

Yorumlar